English summary below.
Հարգելի գործընկեր,
Հուսով եմ լավ եք: Ներկայացնում եմ անցած շաբաթվա վերլուծությունները և աշխատանքները.
Սա նախորդ վերլուծության շարունակություննը` բենզինի գնի վերլուծությունը
Տվյալների բազաները բենզինի գնի, համաշխարհային նավթի և բանզինի գնարի, փոխարժեքի, բենզինի ներմուծման գնի վերաբերյալ կարող եք գտնել ստորև․
➡️Բենզինի գինը մոտակա 2 ամիսը կարող է իջնել՝ 400 դրամ
Հայաստանի ու ԱՄՆ բենզինի գնի համեմատությունը։ (Տես գծապատկերը)
Նշեմ որ ճիշտ չէ ուղիղ համեմատել բենզինի գինը Հայաստանում և ԱՄՆ-ում, քանի որ ԱՄՆ-ն նավթ արտադրող և սպառող ամենախոշոր պետությունն է, որը OPEC+ երկրներից արդեն գրեթե նավթ չի ներմուծում։ Հայաստանը նավթի պաշարներ չունի և բենզինի ներմուծում է Ռուսաստանից։ Սակայն համաշխարհային նավթի գները ազդում են բենզինի գնի վրա և՛ ԱՄՆ-ում և՛ Հայաստանի շուկայում, որը երևում է գծապատկերից։ Բենզինի գինը նույն աճի ու նվազման տենդենցները ունի գրեթե բոլոր պետություններում։
Այս պահին բենզինի գինը Հայաստանում ռեկորդային բարձր է։ Ուշադրություն դարձրեք, որ սեպտեմբերի 8-ից բենզինի գինը Հայաստանում գրեթե չի փոխվել է՝ 1.32 դոլար և հոկտեմբերի 4-ին գրանցված ռեգուլյար բենզինի գնի բարձրացումը 540-ից 570 դրամ հիմնականում պայմանավորված էր դրամի արժեզրկումից՝ 380-ից 402 դրամ։ Դոլարով ներմուծման գինը չի փոխվել։
➡️Իջնելո՞ւ է արդյոք բենզինի գինը։
Քննարկենք այն հնարավոր նախապայմանները որոնք կարող են իջեցնել բենզինի գինը։
ԱՄՆ բենզինի գների իջեցում։ Բենզինի գինը ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգում սեպտեմբերի 30-ին էջել է 1.03 դոլարից մինչև 0.69 ցենտ։ Նորից նշեմ՝ ԱՄՆ և Հայաստանի բենզինի գները տարբեր շուկայական մեխանիզմենրով են ձևավորվում, բայց երկուսի վրա էլ ազդում են համաշխարհային նավթի գները։
Համաշխարհային նավթի գների իջեցում։ Ռուսական Urals նավթի գինը սեպտեմբերի 30-ին պիկային կետին 80 դոլարի էր բարելի համար, այս պահին 65 դոլար է մեկ բարելի համար, գինը իջել է մոտ 20 տոկոսով։ Նույն ժամանակահատվածում իջել են նաև այլ նավթի նիշերը։
Դրամի հնարավոր արժևորում 402-ից 380 դրամ։ Վերջին ժամանակահատվածում գրեթե բոլոր զարգացող պետությունների արժույթները արժևորվել են։ Ռուբլին արժևորվել է 8 տոկոսով, Ղազախական տենգեն` 4 տոկոսով, Լեհական զլոտին 4.7 տոկոսով, մեքսիկական պեսոն 5.6 տոկոսով: Այս տենդենցը դեռ շարունակվում է։ Սա ճնշում է գործադրում մեր շուկայի վրա, հատկապես հաշվի առնելով այն հանգամանքը որ դոլարի ծավալը վերջին շրջանում Հայաստանի շուկայում մեծացել է։
➡️Ինչքանո՞վ կարող է նվազել բենզինի գինը մեր շուկայում։
Նավթի գնի իջացումը բենզինի գինը կարող է իջեցնել 20 տոկոսով, իսկ դրամի արժևորումը 402-ից 380՝ 5 տոկոսով։ Այդ դեպքում գումարային մոտ 25 տոկոսով կարող է բենզինի գինը իջնել մոտակա 2 ամսում։
Դառնալով՝ Ռեգուլյարը 400 դրամ Պրեմիումը 430 դրամ
Գծապատկեր 1. Բենզինի միջին գնիը Հայաստանում և տարածաշրջանի բանզին ներմուծող այլ պետություններում
Գծապատկեր 2. Բենզինի և դիզվառելիքի Հայաստան ներմուծման տարեկան ծավալները
Դոլարը արժեզրկվում է։ Սա որոշակի ճնշում է նաև գործադրում Հայաստանի շուկայի վրա։ Մեծ է հավանականությունը որ դոլարը դառնա 380։ Կարծում եմ արտարժույթ պահելը նպատակահարմար չէ։
Գծապատկեր 3. Բենզինի և դիզելային վառելիքի գինը Հայաստանում (ՀՀ դրամ)
| .model_id | .model_desc | mae | mape | mase | smape | rmse | rsq |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | REGRESSION WITH ARIMA(0,0,0) ERRORS | 0.2444 | 18.54 | 124.3 | 20.46 | 0.246 | 0.00826 |
| 2 | REGRESSION WITH ARIMA(0,1,0)(1,0,0)[12] ERRORS | 0.0026 | 0.19 | 1.3 | 0.19 | 0.003 | 0.00865 |
| 3 | ARIMA(0,0,0) WITH NON-ZERO MEAN W/ XGBOOST ERRORS | 0.2314 | 17.55 | 117.7 | 19.84 | 0.263 | 0.00466 |
| 4 | PROPHET W/ REGRESSORS | 0.0550 | 4.17 | 28.0 | 4.09 | 0.058 | 0.14917 |
| 5 | SEASONAL DECOMP: REGRESSION WITH ARIMA(5,1,3) ERRORS | 0.0119 | 0.90 | 6.0 | 0.90 | 0.015 | 0.00249 |
Գծապատկեր 4. Բենզինի և դիզելային վառելիքի գինը Հայաստանում (ՀՀ դրամ)
Հավելյալ տեղեկատվություն.
Դիտեք իմ հարցազրույցը տված 1in.am լրատվամիջոցոին, թե ինչու բենզինի գինը կարող է դառնալ 400 դրամ:
Եթե ձեզ հետաքրքիր է լսել իմ մեկնաբանությունները և տեսնել թե ոնց եմ ես կատարում իմ հետազոտությունները, կարող եք մասնակցել իմ սթրիմին։
Ես նպաստակադրված եմ այն ամենը ինչ անում եմ ներկայացնել և բացատրել սթրիմի կամ վլոգի ձևաչափով: Սա նախնական և փորձնական է լինելու, որը հոսով եմ շարունակական կլինի։
Exploring Gasoline Prices – What’s Behind the Recent Spike?
Այս վերլուծությունը առկա է նաև մեր կայքէջում, այս վերլուծության կոդը և տվյալները դրված են նաև Github-ում։
Եթե հնարավոր է, խնդրում եմ այս նյութը ուղարկել նաև այն մարդկանց, ում այն կարծում եք կարող է հետաքրքրել:
Սպասեք հաջորդ հաղորդագրությանը մի շաբաթվա ընթացքում:
Հարգանքներով,
Աղասի Թավադյան
27.11.2023
tvyal.com
tavadyan.com
Ուշադրություն. Ձեր էլ.փոստը մեյլիսթի մեջ է, որի միջոցով ես կիսվում եմ շաբաթական նյութեր, որոնք հիմնականում ներկայացնում են Հայաստանի տնտեսությանը: Նյութերը ներառում են գծապատկերներ, տվյալների բազաներ, տեսանյութեր, հոդվածներ, առցանց վահանակներ, տնտեսական գործիքներ, կանխատեսումներ և հաշվետվություններ: Եթե ցանկանում եք չեղարկել բաժանորդագրությունը, խնդրում եմ տեղեկացրեք ինձ, և ես կհեռացնեմ ձեր էլ. փոստը ցուցակից: Գրեք նաև եթե ունեք մենկնաբանություններ: